De woonwijk Oud-Overdie.

Alkmaar wordt tot in de 16e eeuw aan de oostzijde begrensd door de Voormeer, die via het Zeglis in verbinding staat met de Schermeer. Aan de zuidzijde ligt tussen de Schermeer en het stroompje de le of Die een strook oud land die zich uitstrekt tot aan Akersloot. Dit zijn de landen van Overdie. Buiten de omwalling van de stad strekt zich in het verlengde van de Voormeer wat bebouwing uit langs het Zeglis. De Voormeer wordt aangeplempt en in 1634 is de Schermeer drooggemaakt. In de eerste helft van de negentiende eeuw verdwijnen de stadswallen en wordt het Noordhollands Kanaal aangelegd.
Naar aanleiding van het opstellen van de Woningwet in 1901 wordt een plan van uitbreiding voor de stad Alkmaar opgesteld. Het plan richt zich voornamelijk op het zuidoostelijk deel van de stad, de Overdie en Achtermeer. Voor de structuur van het plan is gekeken naar de kadastrale grenzen en het patroon van het aanwezige landschap. Dit uitgangspunt voor planontwikkeling wordt in latere jaren vaak verlaten.
Een groot deel van de huidige bebouwing langs het Zeglis stamt uit de 19e en de eerste decennia van de 20e eeuw. Aan het Baanpad, haaks op het Zeglis, staat nog enige laat eeuwse bebouwing. Met uitzondering van het royale vrijstaande hoekpand bij de brug gaat het om kleinschalige pandjes. Ten zuiden van het Zeglis ontstaat in 1912-1914 de Uitenboschstraat met arbeiderswoningen. De eerste woningbouw na de oorlog verrijst eind jaren veertig, begin jaren vijftig ten zuiden van de Uitenboschstraat. In deze periode zijn vooral portiekflats gebouwd. Naast deze portiekflats is Oud Overdie opgebouwd uit rijenwoningen voornamelijk in de huursector. Er zijn geen vrijstaande woningen.
De bouwblokken hebben een blokdiepte van 30 â 32 meter, dus een kaveldiepte van 15 â 16 meter. De straten zijn vrij smal. Enkele straten zoals de Spieghelstraat, Cornelis Evertsenplein en de Karel Doormankade-De Ruyterstraat hebben een breder profiel met daarin groen. Dit profiel heeft een historische achtergrond aangezien hier vroeger een waterloop lag (de naam kade verwijst hier nog naar). Ondanks de aanwezigheid van dit groen heeft de buurt als totaal een stenig karakter en is er weinig speelgelegenheid. De woningen aan de oostkant van Oud Overdie aan de Piet Heynstraat hebben de berging aan de voorkant. Aan de andere kant van de straat bevinden de bergingen zich aan de achterkant. Dit geeft deze straat een rommelige indruk.
In het kader van de stadsvernieuwing is de woning voorraad aangepakt in de jaren 70. De sociale samenhang is intact gebleven.
Momenteel worden nieuwbouwplannen gerealiseerd aan de Baansingel en op de hoek van het Baanpad en het Zeglis. Aan de Baansingel komt bebouwing van drie lagen hoog met verbijzondering op de hoeken door hier vijf lagen hoog te bouwen. In deze bebouwing komen appartementen in de huur- en koopsector. Op de hoeken worden de winkels teruggeplaatst. De bebouwing aan het Baanpad bestaat uit drie bouwlagen en bestaat uit voornamelijk uit seniorenappartementen. Op de hoek aan het Zeglis komt een appartementengebouw van vijf lagen hoog.
Deze woningbouwprojecten dragen bij aan de woningdifferentiatie binnen de wijk. Wat betreft de verkeerssituatie in de buurt, de relatief smalle straten hebben geleid tot een systeem van eenrichtingsverkeer dat in de praktijk als zijnde onlogisch overkomt.
Op de Coornhertkade-Kortenaerkade is sprake van vele overtredingen. Hier ontstaat een onduidelijke situatie dat leidt tot onveiligheid. Tevens ondervindt de buurt parkeeroverlast. Oud Overdie ligt relatief dicht bij de binnenstad met de daar aanwezige voorzieningen. In de buurt zelf zijn tevens een aantal voorzieningen te vinden waaronder een beperkt aantal buurtwinkels, een buurthuis, een basisschool en binnenkort een tienercentrum. Deze laatste drie liggen in de rand van het park Oosterhout.
Dit park begrenst de buurt in het zuiden. Met de aanleg van het park is begonnen in 1956. Inmiddels is de kale vlakte begroeid en zelfs zo dicht dat dit de relatie met de buurt verstoort. Aan het park Oosterhout zal een apart hoofdstuk gewijd worden. Op het gebied van voorzieningen kent Oud Overdie een aantal sterke punten. Zo treffen we een basisschool aan, een buurthuis en een wijkinformatiepunt, maar ook een snackbar en een buurtwinkel. Ook de realisering van het tienerhonk aan de Coornhertkade zal positief uitwerken op de buurt. Daar staat echter tegenover, dat voorzieningen als een pinautomat en bibliotheek gemist worden, evenals een eigen
huisarts. Kijkend naar de leefbaarheid van de buurt vallen een aantal dingen op. Vooral in de laagbouwwoningen is sprake van een hechte gemeenschap, waardoor de sociale
controle groot is. Wel is de aanblik van de buurt erg steenachtig, doordat er weinig groen in de directe woonomgeving aanwezig is. De aanwezigheid van de Oosterhout is voor de buurt een positief gegeven, maar de relatie van het park met de buurt is slecht; dit is echter onvoldoende compensatie voor het gebrek aan groen in de directe woonomgeving. Het stenige karakter wordt nog eens versterkt door de hele parkeerproblematiek in de wijk. Vooral rond de Windroos leidt dit tot grote overlast, onder meer wanneer hier sportactiviteiten plaatsvinden. Een gelijksoortig probleem doet zich voor aan de westzijde van de buurt nabij de Vondelstraat, waar vooral een relatie ligt met het parkeren ten behoeve van de Binnenstad. Ook het bedrijventerrein heeft in zekere zin een negatieve invloed op de leefbaarheid. Het gaat dan vooral om activiteiten van bedrijven in de nachtelijke uren in de vorm van laden en lossen, maar ook af- en aanrijden. De ligging ten opzichte van de omgeving is relatief gunstig. De buurt ligt feitelijke tegen t de binnenstad aan met alle voordelen van dien waar het gaat om gebruikmaking van voorzieningen. Daarbij is de goede bereikbaarheid hiervan een pré. Ook de nabijheid van het bedrijventerrein Overdie als werklocatie is een positief element, naast de overlast die een dergelijk functie voor het wonen heeft. Daarentegen moet onderkend worden, dat de verbindingen met Schermereiland en Oudorp (vooral voor langzaam verkeer) heel slecht zijn. Dit hangt samen met de onduidelijke verkeerssituatie richting Friesebrug en Limmerhoek. Ook de interne ontsluitingsstructuur, waarbij voor grote delen een éénrichtingsregime geldt, wordt zowel vanuit een logische opbouw als op het punt van handhaving als problematisch ervaren.
Natuurlijk kunnen er vanuit een beeld over sterke en zwakke punten ook kansen en bedreigingen worden gesignaleerd. Zo biedt de busroute door de wijk aanknopingspunten voor verdere ontwikkeling. Dit kan enerzijds betekenen dat gestreefd wordt naar meer ouderenwoningen langs deze route (nieuwbouw of aanpassing); anderzijds kan door een hogere frequentie de relatie met andere wijken verbeterd worden. Ook de omringende gebieden bieden aanknopingspunten voor de wijk. Zo is de Oosterhout al genoemd als uitloopgebied voor de buurt, maar tegelijkertijd kan hier een ontwikkelen groenstructuur op worden aangesloten.
Ook de aanwezigheid van het bedrijventerrein biedt mogelijkheden waar het gaat om het ontwikkelen van een wijkeconomie. Daarbij kan de zwaarte van de bedrijven op het bedrijventerrein een bedreiging vormen voor de ontwikkeling van Oud Overdie. Een positief element in de buurt is uiteraard het Kanaal. Dit biedt mogelijkheden voor ontwikkeling zeker in relatie tot de herbestemming van de Schelphoek. Daarbij gaat het niet alleen om mogelijkheden voor recreatie, maar ook voor woningbouw. Dit laatste kan tevens een rol spelen in bevolkingssamenstelling van de buurt, waar in de huidige situatie sprake is van gevaar voor vergrijzing.
Ten slotte moet in dit verband nog genoemd worden, dat de betrokkenheid van de bewoners van de portiekflats in het kader van de herstructurering nogal beperkt lijkt. Tegen de achtergrond van eventuele sloopdiscussies is het een slechte zaak (en feitelijk een bedreiging voor het proces) als grote groepen zich niet betrokken voelen.

De Oosterhout als hart van de wijk
Inleiding
In de vijftiger jaren is het plan opgevat naast de Alkmaarderhout een tweede recreatiecentrum aan te leggen aan de rand van de stad in de Overdie- en Achtermeerpolders: een park met sportvelden en volkstuinen. Het park werd tussen 1958 en 1963 aangelegd en was 32 ha groot. In 1965 werd de vuilstort ten zuidoosten van het park met grond afgedekt en in 1970 beplant en ingericht als deel van het park. In 1972 is het laatste deel (aan de oostkant grenzend aan het industrieterrein) aangelegd. In 1976 heeft de wijkvereniging Oud Overdie een verzoek ingediend om de Oosterhout van voornamelijk kijkpark om te vormen tot gebruikspark. In dit verzoek wordt tevens om een kinderboerderij gevraagd en een omvorming van de beplanting in de sfeer van de heembeplanting "zoals in de Egmonderhout".

Wensen van bewoners waren toen:
speelplaatsen voor verschillende leeftijdsgroepen, meer zitgelegenheid, meer beslotenheid door middel van beplanting, plukweiden, oeverbeplanting, herstel voetpaden, aanleg fietsroute van Oud Overdie naar Overdie Oost. Tussen 1979 en 1980 heeft er een reconstructie van het park plaats gevonden.
In de afgelopen jaren zijn de meeste speelplaatsen opgeheven. De beplanting is enorm
gegroeid en het park wordt niet door alle bezoekers als veilig ervaren. Wel leeft bij veel mensen het idee dat er veel mogelijk is met in het park.

Wijkboerderij
De kinderboerderij is ongeveer tien jaar geleden aangelegd, wordt sinds 1988 beheerd door de stichting Kinderboerderij D'Oosterhout en is verleden jaar gesloten.
Vervolgens is in 1999 een plan ontwikkeld door de werkgroep Wijkboerderij Oosterhout:
"Van Kinderboerderij d'Oosterhout naar Wijkboerderij d'Oosterhout".
De werkgroep Oosterhout vindt de aanwezigheid van een goed functionerende
wijkboerderij van groot belang voor de beleving en waardering van het park en neemt de aanbevelingen om de boerderij nieuw leven in te blazen uit dit plan over. Ook het plan een " toezichtswoning " bij de boerderij te bouwen wordt van harte ondersteund.